Khi biết đến và đầu tư tiền mã hóa, chúng ta luôn hi vọng một ngày không xa thế giới sẽ thực sự chấp nhận loại tiền tệ mới này. Nhưng chẳng ai biết chính xác là ngày nào điều đó sẽ trở thành hiện thực cả. Mọi thứ nhiều lúc tưởng chừng như thật xa xôi, nhưng phải chăng đó chính là lý do chúng ta gọi mình là những nhà đầu tư sớm, đồng tiền chúng ta bỏ ra là đồng tiền thông minh? Thực sự là chúng ta vẫn đang ở một giai đoạn cực kỳ non trẻ của kỷ nguyên tiền mã hóa mới nổi này. Hãy cùng đọc nội dung được CIC tổng hợp và biên dịch sau đây.

ky-nguyen-tien-ma-hoa-chi-moi-bat-dau

Những người còn xa lạ với thế giới crypto thường hỏi những câu “khó đỡ” như:

  • “Sao tôi chẳng thấy người ta dùng tiền mã hóa ở đâu hết nhỉ?”
  • “Nếu tiền mã hóa hay ho như vậy, sao Amazon chưa chấp nhận hình thức thanh toán này?”
  • “Thôi khỏi, tôi dùng ứng dụng Apple và Google là được rồi. Tại sao tôi cần dùng những ứng dụng crypto khó hiểu mà chức năng vẫn tương tự như các ứng dụng kia cơ chứ?”

Mọi người đều nhìn thấy điểm yếu hiện tại của tiền mã hóa là gì?

Điều này cũng dễ hiểu thôi, người ta chưa nhận được nhiều lợi ích từ kỷ nguyên tiền mã hóa. Ứng dụng vào thực tiễn của crypto vẫn còn ở giai đoạn thử nghiệm. Thậm chí có rất ít người biết được crypto nên được sử dụng với mục đích gì. Nhưng những nhà đầu tư hiểu biết đang mạnh dạn tiến tới tương lai. Họ nhận ra rằng, cho đến lúc mà crypto được sử dụng rộng rãi, nó có thể đã tăng giá lên đến hàng chục hoặc hàng trăm lần so với hiện tại.   

Chẳng hạn như, vào năm 2004, bạn có thể mua cổ phiếu của Google với mức giá dưới 50 đô-la. Hay vào những năm 90, bạn có thể đầu tư theo hình thức vốn tư nhân vào công ty này chỉ với vài xu cho một cổ phiếu. Lúc bấy giờ, cũng như những ứng dụng crypto ngày nay, đa số mọi người không biết cách sử dụng Internet. Họ còn không hiểu được nó là gì và tại sao họ cần đến nó.

“Thôi khỏi, các chương trình Lotus và Microsoft vẫn ổn đối với tôi,” họ đã nói như vậy. “Tại sao tôi cần thứ Internet khó hiểu này mà nó chỉ hứa hẹn giải quyết những vấn đề về cơ bản là tương tự?”

Thật ra, những lời chỉ trích này không hề vô căn cứ. Nó dựa trên một hiện thực khó chối cãi của thế giới crypto ngày nay: quá nhiều kế hoạch, quá nhiều ước mơ mà chẳng có sản phẩm nào thực sự thành công và được sử dụng rộng rãi.

Đây chính là điểm yếu khiến cho đa số mọi người dễ dàng bác bỏ tiền mã hóa.

Đây là điểm yếu giúp cho những tổ chức như Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) có thể tấn công vào ngành công nghiệp này. Đây là điểm yếu khiến cho các “chuyên gia” gọi tiền mã hóa là “một cơn sốt đầu cơ điên rồ”, “có tiếng mà không có miếng” hay “không có giá trị nội tại”, v.v…

Điều họ không hiểu chính là hầu hết những thứ hay ho đều đang nằm trong phòng thí nghiệm hoặc đang được thử nghiệm trên thực tế – giống như một loại thuốc chữa bệnh ung thư chưa được FDA phê duyệt. Bạn có thể chờ cho tới khi thuốc này được mọi người biết đến mới đầu tư. Hoặc bạn có thể đầu tư trước khi nó được ra mắt. Nếu thuốc này thành công và có thể chữa được bệnh ung thư, dù sao thì bạn cũng thu được lợi nhuận từ cả hai cách. Tuy nhiên, tài sản của bạn sẽ nhân gấp nhiều lần nếu bạn đầu tư trước khi nó ra mắt công chúng.

Vì thế, thử thách lớn của các đội ngũ đang nghiên cứu Công nghệ Sổ cái Phân tán (Distributed Ledger Technology – DLT), nền tảng của mọi loại tiền mã hóa, chính là… họ vẫn đang mày mò tìm ra hướng đi nào sẽ thành công và hướng đi nào thì không.

Hãy lấy nền tảng EOS làm ví dụ. EOS được trang Weiss Rating đánh giá hạng B (tốt) và là một trong số ít dự án sở hữu công nghệ được cho là “xuất sắc”. Ngay bây giờ, chúng ta đang thấy nhiều chỉ trích xung quanh cơ chế quản trị của nền tảng này – cách họ đưa ra những quyết định quan trọng. Nhiều người cảm thấy thất vọng về việc một nhóm gồm có 21 “người tạo ra khối” lại có quyền đóng băng tài khoản người dùng và “tịch biên” tài sản của những người bị nghi ngờ đang mở bán token lừa đảo (scam).

“Đây là sự sỉ nhục đối với tất cả các lý tưởng mà Bitcoin đại diện,” họ nói. “Tiền mã hóa thực sự phải mang tính phi tập trung, không cần được cấp phép và chống lại sự kiểm duyệt. Lý tưởng cốt lõi của Bitcoin là không có cơ quan trung ương, không ai có quyền đánh giá mọi thứ đúng hay sai.”

 “Ngay cả định nghĩa như thế nào là ‘lừa đảo’ cũng phải được viết rõ ràng trong các dòng code. Không phải theo một người nào hay một nhóm nào tùy ý quyết định!”

Chúng ta hãy bóc tách điểm cốt lõi trong cuộc tranh luận này.

Các giao dịch crypto có buộc phải hoàn toàn không thể bị tác động hay không? Điều này cũng đồng nghĩa với việc giao dịch không thể bị ngăn chặn và không thể khôi phục khi bị thất lạc hay đánh cắp. Hay các giao dịch crypto nên có một bộ quy tắc đồng thuận cho phép những nhà lãnh đạo do toàn mạng lưới bầu chọn có thể bảo vệ người dùng khỏi nạn trộm cắp, thất thoát và những người muốn làm hại họ?

Một số người cho rằng các nhà phát triển nên thử nghiệm một giải pháp trung dung, hy sinh một ít sự phi tập trung để đổi lại một ít quyền kiểm soát. Một số người khác lại nhắc nhở chúng ta rằng cả hai kiểu dự án như thế này, tập trung và phi tập trung, đều có thể cùng tồn tại trong một không gian.

Nhưng chúng ta hãy cùng nhìn xem kỷ nguyên tiền mã hóa đã phát triển như thế nào trong thế giới thực.

Chúng ta thấy gì qua câu chuyện của Ethereum

Ethereum ra đời với một lời hứa là cho phép bất cứ ai từ bất cứ nơi đâu cũng có thể viết nên “các ứng dụng bất khả chiến bại.”

Tuy nhiên, cho tới bây giờ thì chúng ta chỉ thấy một dApp có thể được cho là khá thành công trên nền tảng này. Và nó đã kéo toàn bộ tốc độ xử lý của mạng lưới Ethereum xuống tới mức cực kỳ chậm. Đây là nguyên nhân khiến cho các dự án như TRON “chia tay” nút thắt cổ chai từ Ethereum và tung ra mạng lưới của riêng mình.

Điều gì đã xảy ra đối với lời hứa về “các ứng dụng bất khả chiến bại” của Ethereum? Các ứng dụng này có vẻ bất khả chiến bại đấy, cho tới khi nó sử dụng hết băng thông của mạng lưới và chặn đứng mọi hoạt động của tất cả những người khác. Đội ngũ phát triển của Ethereum có thể đưa ra giải pháp cho vấn đề này không? Đến cuối cùng thì cũng sẽ có. Nhưng ngay bây giờ, các giải pháp đưa ra đa phần là lý thuyết và không có gì đảm bảo nó có thể thực hiện được, không có thời hạn và cũng không có gì thúc giục họ phải hoàn thành.

Câu hỏi quan trọng và rất khó trả lời là: Tại sao nhà đầu tư lại đổ nhiều tiền vào Ethereum khi những lời hứa “trên trời” vẫn chưa được thực hiện?

Những gã lập trình cứ tự nhiên xuất hiện để lấy tiền của mọi người bằng cách tạo ra niềm hy vọng viễn vông sao? Không phải như vậy. Sự thật đơn giản hơn rất nhiều.

ky-nguyen-tien-ma-hoa-tu-ethereum

Kỷ nguyên tiền mã hóa chỉ mới bắt đầu

Trong lịch sử, chúng ta chưa từng có hệ thống nào giống như vậy. Vì thế, từng dự án mới ra đời trong lĩnh vực này cũng không khác gì một canh bạc – một phương thức thử nghiệm nhằm phục vụ và quản trị xã hội. Bitcoin đã khởi động cuộc thử nghiệm mang tính cấp tiến này với ý tưởng rằng không ai có quyền lực vượt trội hơn người khác cả. Nó tạo ra một hệ thống thanh toán phi tập trung, không cần cấp phép, gần như không thể bị tấn công hay kiểm duyệt. Sau đó, một số người nhận ra rằng tiền mã hóa có thể làm được rất nhiều thứ khác, không chỉ là tiền bạc hay một hệ thống thanh toán. Thậm chí Blockchain có thể được sử dụng để tạo nên một siêu máy tính bao phủ toàn cầu.

Đó chính là ý tưởng lớn đã đưa Ethereum đến với chúng ta

Nhưng sau đó, Ethereum bị tấn công. Hacker đã tẩu tán số token ETH lên đến hàng triệu đô-la. Tài sản của cả cộng đồng bị đánh cắp và họ không có cách nào điều chỉnh, không có cách nào khôi phục lại số ETH đã mất, ngoài việc: Họ phải quay ngược về quá khứ, bỏ hết tất cả công sức và các bản nâng cấp kể từ khi Ethereum bị hack. Họ phải thay thế tất cả token ETH mới bằng token cũ, những token trước vụ hack. Họ tuyên bố rằng tất cả các token bị đánh cắp giờ đây đều không có giá trị.

Những người ủng hộ Bitcoin đã nói rằng: “Hậu quả này là chuyện hiển nhiên khi chúng ta phức tạp hóa mọi thứ lên.”

Họ nói đúng đấy chứ. Ngay khi tiền mã hóa rời khỏi các mô hình đã được thử nghiệm để tiến đến một địa phận không rõ lai lịch, tất nhiên nó sẽ chạm trán những cạm bẫy bất ngờ. Tuy nhiên, càng bất ngờ hơn nữa là mặc dù đã trải qua một vụ tấn công cực lớn, dự án Ethereum vẫn thành công vang dội, từ đó thế giới lại có thêm nhiều vấn đề khác cần có lời giải, thúc đẩy các thế hệ tiền mã hóa mới ra đời.

Trong suốt quá trình này, người ta càng lúc càng tranh cãi kịch liệt. Những chuyên gia, những nhà lập trình hay chỉ đơn thuần là những người yêu thích crypto đều tích cực nêu lên quan điểm của mình trên mạng xã hội. Họ tranh luận không ngừng. Họ quát vào mặt nhau về cái gì là “đúng” và cái gì là “sai”, những thứ này “phải” được vận hành như thế nào hay thế giới tương lai sẽ ra sao. Một số người cam kết gắn bó với một dự án duy nhất cho đến tận cùng nỗi đau (hoặc hạnh phúc). Một số khác lại chán ghét và tách ra khỏi cộng đồng của dự án mà họ đang ủng hộ và thành lập các dự án của riêng mình, nhằm theo đuổi tầm nhìn riêng của họ về Công nghệ Sổ cái Phân tán. Điều này giống như chúng ta tạo ra một giáo phái mới, hay thậm chí là một tôn giáo mới.

Tương lai sẽ ra sao?

Bao giờ thì quá trình này mới kết thúc? Đa số các dự án sẽ bị chìm vào quên lãng. Nhưng số ít còn lại sẽ cải tiến công nghệ lên đến những tầm cao mà chưa ai hình dung được – tạo ra những tiêu chuẩn mới và cao hơn để thế hệ các nhà lập trình tương lai phải tìm cách vượt qua.

Ngày hôm nay, chúng ta vẫn đang thuộc về thế hệ thứ 3 của công nghệ sổ cái phân tán. Thị trường vẫn chưa tìm ra kẻ chiến thắng. Nhưng trước khi chúng ta kịp nhận ra tương lai đã đến, một số nhà lãnh đạo sẽ xuất hiện. Họ sẽ dẫn dắt ngành công nghiệp này đạt đến những tầm cao mới của sự chú ý và tham gia từ công chúng. Và chúng ta sẽ chứng kiến những “đỉnh” kỷ lục mới trên thị trường crypto.

ky-nguyen-tien-ma-hoa-chi-moi-bat-dau

Bạn chỉ cần nhớ câu này: Kỷ nguyên tiền mã hóa chỉ mới bắt đầu. Tất cả chúng ta đều đang đi tìm những điều cơ bản nhất. Ở đây không có giải pháp nào là “đúng”, chỉ có các thử nghiệm – một số thử nghiệm sẽ thất bại, một số khác sẽ làm nên lịch sử. Và chúng ta là những người vô cùng may mắn khi được sinh ra trong thời đại này và được chứng kiến lịch sử hình thành, trong suốt quá trình đó, chúng ta còn có thể kiếm được tiền, có khả năng là rất nhiều tiền. Vậy thì, bạn có muốn bỏ lỡ cơ hội nghìn năm có một này không?

Bài dịch và tổng hợp độc quyền của CIC