Các phương tiện truyền thông từ lớn đến nhỏ, dù chính thống hay không, đều đã từng gọi Bitcoin là bong bóng, so sánh với các bong bóng hoa tu-lip và dotcom cùng với những lời chỉ trích tiền mã hóa. Nhưng Bitcoin có thực sự là một bong bóng không?

bong-bong-bitcoin-co-thuc-khong

Chúng ta có xu hướng đánh giá quá cao ảnh hưởng của một loại công nghệ trong tương lai gần, và đánh giá thấp ảnh hưởng của nó trong dài hạn. Chúng ta quá phấn khích về một loại công nghệ mới và đẩy giá vượt khỏi ngưỡng hợp lý. Hiện tượng bong bóng có thể kéo dài rất nhiều năm, tiêu biểu là bong bóng Internet kéo dài đến hơn 5 năm.

Trên cơ sở đó, ba biểu đồ tăng trưởng của tập đoàn Amazon bên dưới sẽ phần nào giúp bạn có cái nhìn đa chiều hơn về vấn đề bong bóng Bitcoin và tiền mã hóa.

Biểu đồ Amazon 1997 – 1999

Biểu đồ bên dưới thể hiện giai đoạn tăng trưởng phi mã của cổ phiếu Amazon kể từ khi phát hành ra công chúng (IPO) vào tháng 5/1997 (với mức giá điều chỉnh chỉ 1,5 đô-la/cổ phiếu) cho đến lúc giá đạt đỉnh 105 đô vào tháng 4/1999. Giá cổ phiếu Amazon tăng khủng khiếp với tỉ lệ hơn 70 lần chỉ trong vòng chưa đến 2 năm. Vậy đây có phải là bong bóng không?

Biểu đồ giá cổ phiếu Amazon 1997 – 1999

Biểu đồ Amazon 1997 – 2001

Biểu đồ dưới là giai đoạn giá lao dốc của cổ phiếu Amazon kể từ đỉnh tháng 12/1999, tại mức giá 106 đô về lại đáy dưới 6 đô vào tháng 9/2001. Cú trượt giá này làm Amazon mất đi khoảng 95% giá trị. Vậy đây có phải hiện tượng bong bóng nổ vỡ hay không?

Biểu đồ Amazon 1997 – 2017

Tính từ lúc chạm đáy vào tháng 9/2001 đến năm 2017, cổ phiếu Amazon đã tăng hơn 180 lần, đạt mức 1.100 đô. Nếu tính từ mức giá khi IPO 1,5 đô/cổ phiếu, Amazon đã tăng hơn 275 lần, mang lại mức tổng lợi nhuận trung bình hàng năm đạt 39%.

Dưới góc nhìn dài hạn, khi chúng ta nhìn lại biểu đồ cổ phiếu Amazon từ 1997 – 2017, liệu đợt tăng giá mạnh mẽ 1997 – 1999 có phải là bong bóng? Và cú té sấp mặt trong giai đoạn 1999 – 2001 có phải là hiện tượng bong bóng nổ vỡ hay không?

Rõ ràng cả 2 câu trả lời đều là không.

Nếu đánh giá trên toàn bộ giai đoạn kể từ lúc IPO đến 2017, so với những gì Amazon đã làm được ngày nay, đợt giá lao dốc mất đến 95% giá trị từ năm 1997 – 2001 chỉ là… một đợt điều chỉnh.

Bitcoin có giống Amazon?

Câu hỏi đặt ra ở đây là:

Liệu Bitcoin có làm được như Amazon?

bong-bong-bitcoin-co-giong-amazon

Không ai biết được. Tuy vậy, so sánh trên phần nào giúp bạn hình dung được rằng, đối với một loại cổ phiếu hay một tài sản tài chính nào đó, các đợt giảm giá 90% đôi khi chỉ là đợt điều chỉnh nhẹ, trên cơ sở dài hạn. Nhưng điều đó không có nghĩa là Bitcoin chắc chắn sẽ làm được như vậy.

So sánh Amazon với Bitcoin thì rõ ràng quá khập khiễng. Amazon là một công ty – họ làm việc, sáng tạo, tạo ra sản phẩm và dịch vụ cho khách hàng để có doanh thu và chi trả cổ tức cho nhà đầu tư. Nói cách khác, họ tạo ra giá trị cho xã hội và nền kinh tế. Còn giá trị của Bitcoin, thời gian sẽ đem lại câu trả lời chính xác nhất.

Trong 20 năm nữa, khi crypto đã đột phá vô vàn lĩnh vực tương tự như thành tựu của Internet ngày nào, chúng ta sẽ nhìn lại “cơn bão” biến động giá dữ dội này, cùng những cơn bão khác chắc chắn sẽ ập đến sớm thôi, lúc đó chúng chẳng khác gì những gợn sóng li ti trên chuyến hành trình dài hạn của con tàu crypto. Chúng sẽ là những biến động tạm thời trên chuyến hành trình tạo ra giá trị khổng lồ mà chúng ta có cơ hội làm người khai phá. Và quan trọng nhất, chúng sẽ là những bấp bênh bé nhỏ trên con đường xây dựng một hành tinh “phi tập trung” tuyệt vời hơn.

Bài dịch và tổng hợp độc quyền của CIC