Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả. Nội dung được biên dịch bởi CIC.

Robert Skidelsky, thành viên Viện Quý tộc của Vương quốc Anh (tương đương với Thượng viện) và là giáo sư danh dự ngành kinh tế chính trị tại đại học Warwick, đã tuyên bố rằng chúng ta phải dừng việc cố gắng tái tạo bánh xe tiền tệ bằng Bitcoin.

Các “bô lão” hô hào tẩy chay Bitcoin

Trong một bài báo, Skidelsky đã nêu ra những điểm tương đồng giữa vàng và Bitcoin, đi đến kết luận rằng thật sai lầm khi cho rằng khuyết điểm của tiền tệ là nguyên nhân dẫn đến những nền kinh tế “èo uột”. Nói cách khác, chu kỳ bùng nổ và suy thoái (boom and bust cycle) là những sự kiện tự nhiên, và giá như những nền kinh tế trì trệ này có thể kiểm soát được chính mình thì hệ thống tài chính hiện tại đã là điều tốt nhất con người có thể làm.

Skidelsky lý luận rằng:

“Trên thực tế, xã hội loài người đã phát hiện rằng không có cách nào giúp cho giá trị tiền tệ ổn định hơn việc dựa vào các ngân hàng trung ương, để họ thực hiện các biện pháp kiểm soát vấn đề đến từ tiền tệ, tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên khối lượng tín dụng được tạo ra bởi hệ thống ngân hàng thương mại.

Nhưng hãy đặt cuộc tranh luận giữa Keynes và Hayek (hai người thuộc hai trường phái kinh tế khác biệt) sang một bên. Điều đáng chú ý ở đây không chỉ là sự tự mãn và những phản ứng theo bản năng, chưa suy tính kỹ càng nhằm bảo vệ vị thế hiện tại, mà còn làm điều đó bằng các kiến thức hạn hẹp của mình về tính chất cơ bản của Bitcoin.

Thú vị thay, Skidelsky thậm chí còn công nhận rằng “những chi tiết kỹ thuật của hệ thống tiền tệ thế hệ mới rất khó nắm bắt, nhưng nguồn cảm hứng đến từ những công nghệ này thì không.”

Một người ở đầu thế kỷ 20 có lẽ cũng sẽ nói tương tự: “chi tiết kỹ thuật của chiếc máy bay rất khó nắm bắt, nhưng nguồn cảm hứng đến từ công nghệ này thì không.”

Do đó, nỗ lực nhằm cải thiện hệ thống tiền tệ này bị chỉ trích vì tất cả những cố gắng trước đó – những sáng kiến hay hơn mô hình “xưởng in tiền”, tức hệ thống tài chính ngày nay – đều thất bại. Skidelsky bác bỏ và cho rằng Bitcoin chỉ đơn thuần là một nỗ lực khác, sử dụng công nghệ mới để “ngăn chặn việc tiền tệ bị suy thoái”.

Chúng ta hãy xem xét một số ví dụ về các tuyên bố sai lầm của những giáo sư danh dự trong lĩnh vực kinh tế chính trị.

Tuyên bố 1: Bitcoin được tạo ra từ “hư không”

“Thật ngược đời, dù Bitcoin là tiền “từ trên trời rơi xuống”, nó lại không có khả năng “tạo ra” tiền (vì nguồn cung của Bitcoin là cố định).”

Thứ nhất, Bitcoin không sinh ra từ “hư không”. Thứ hai, vì nó đã được chấp nhận là một phương tiện trao đổi giá trị cho hàng hóa và dịch vụ trên nhiều kênh trực tuyến và trên toàn cầu, Bitcoin chính là tiền tệ trong thực tế.

Vả lại, năng lượng, các kỹ năng lập trình, tài nguyên và thời gian bỏ ra cho việc xây dựng và phát triển phần mềm/phần cứng là một số yếu tố cần thiết để vận hành và duy trì hệ thống Bitcoin. Nó còn được củng cố bởi một mạng lưới người dùng phân tán trên toàn cầu, những người chấp nhận tuân thủ các quy định của hệ thống để đạt được lợi ích.

Mạng lưới càng có nhiều người dùng thì giá trị của Bitcoin càng lớn, theo định luật Metcalfe (Định luật này cho rằng giá trị của một mạng lưới sẽ tăng theo cấp số nhân tương ứng với khả năng kết nối giữa các thiết bị trong mạng lưới với nhau, còn được gọi là “hiệu ứng mạng lưới”.)

Tuyên bố 2: Bitcoin không có độ co giãn

“Bitcoin sẽ được đào với số lượng giảm dần cho đến khi kết thúc vào năm 2040 với tổng nguồn cung là 21 triệu BTC. Nói cách khác, đồng tiền này không có độ co giãn linh hoạt… Bitcoin sẽ gặp một vấn đề tương tự với chế độ bản vị vàng: nguồn cung không đủ cho nền kinh tế và dân số ngày càng gia tăng.”

Thứ nhất, Skidelsky đã nhầm lẫn hẳn một thế kỷ, vì đồng Bitcoin cuối cùng sẽ được đào vào năm 2140 (không phải 2040), tuy nhiên, hầu hết BTC sẽ được đào vào năm 2030.

Thứ hai, vấn đề của vàng không bắt nguồn từ bản thân nó, mà do việc cắt giảm lượng vàng trong một đồng xu, từ đó làm giảm giá trị của đồng xu đó. Trong lịch sử, đa số các học giả tin rằng việc “cắt xén” lượng vàng trong các đồng xu là nguyên nhân chính dẫn đến sự sụp đổ của đế chế La Mã. Sổ cái bất biến và có thể xác nhận công khai của Bitcoin đảm bảo hệ thống tiền tệ không thể bị tác động, khác với tiền pháp định.

Thứ ba, không giống như vàng, một Bitcoin đơn thuần là tên của một đơn vị kỹ thuật số (mà giá trị của đơn vị này được xác định bởi thị trường). Do đó, đồng tiền này có khả năng chia nhỏ rất nhiều lần. Trên thực tế, đơn vị nhỏ nhất mà BTC có thể chia được là 0,00000001 BTC – gọi là “satoshi” – khả năng này giúp chúng ta có thể gửi đi một lượng tiền rất nhỏ tại mức giá thị trường hiện tại. Đây là điều mà ngay cả tiền pháp định kỹ thuật số ngày nay cũng không thể làm được, tiền mặt hay đồng xu kim loại lại càng không.

Do đó, điều này đã thực sự giúp Bitcoin trở thành hệ thống tiền tệ có độ co giãn tốt nhất từng được tạo ra, với 21 triệu đơn vị BTC tương đương với khoảng 2.099.999.997.690.000 (hơn 2 triệu tỉ) satoshi. Hơn nữa, các ứng dụng lớp thứ hai mới được xây dựng trên Blockchain của Bitcoin, như Lightning Network, sẽ cho phép các giao dịch với số lượng còn nhỏ hơn như vậy được thực hiện ở ngoài chuỗi (off-chain).

Tuyên bố 3: Cơ chế giảm phát của Bitcoin sẽ đẫn đến việc đầu cơ tích trữ

“Việc thiếu nguồn cung tiền sẽ trở nên trầm trọng hơn bởi xu hướng tích trữ Bitcoin.”

Đầu cơ tích trữ là một từ mang hàm ý chỉ trích đối với việc tiết kiệm. Nếu không có tiết kiệm sẽ không có vốn (chế độ tư hữu), nếu không có chế độ tư hữu thì sẽ không thể có chủ nghĩa tư bản.

Lập luận “vòng xoáy giảm phát chết chóc” (deflationary death spiral – khi đó mọi người sẽ dừng việc chi tiêu vô hạn, vì họ cứ đợi giá giảm thấp hơn để mua, đợi mãi, dẫn đến việc kinh doanh sẽ sụp đổ) dùng để chống lại Bitcoin là một học thuyết “thái quá” được duy trì bởi các nhà kinh tế học theo trường phái Keynes, đã bị phản bác tại đây.

Trên thực tế, một số người cho rằng hành động tiết kiệm thực sự dẫn đến việc tiêu dùng nhiều hơn trong dài hạn. Saifedean Ammous đã giải thích quan điểm này trong quyển sách The Bitcoin Stardard (Bản vị Bitcoin) của ông như sau:

“Một xã hội liên tục trì hoãn việc tiêu dùng cuối cùng sẽ chi tiêu nhiều hơn trong dài hạn, so với một xã hội mà người ta ít tiết kiệm. Bởi vì một xã hội cho rằng giá trị tài sản trong tương lai cao hơn hiện tại sẽ đầu tư nhiều hơn, do đó tạo ra thu nhập nhiều hơn cho các thành viên. Ngay cả khi họ tiết kiệm phần lớn thu nhập của mình, thì xã hội này cũng sẽ có mức độ tiêu dùng lớn hơn trong dài hạn, cũng như dung lượng vốn nhiều hơn.”

Tuyên bố 4: Tiền mã hóa dễ lạm phát

“Các loại tiền mã hóa không đảm bảo việc phòng tránh lạm phát.”

Skidelsky không chỉ rõ ông đang nói đến loại lạm phát nào: lạm phát nguồn cung tiền hay lạm phát giá. Mặc dù hai khái niệm này có sự tương quan, nhưng loại lạm phát thứ hai là một đặc tính nền tảng của tiền pháp định, một loại tiền mà giá trị của nó chắc chắn giảm dần theo thời gian vì lượng tiền in ra ngày càng nhiều.

Sớm hay muộn thì các chính phủ và ngân hàng trung ương cũng không cưỡng lại được lợi ích đến từ việc in thêm tiền, bất kể nó gây thiệt hại cho dân chúng. Lạm phát đôi khi cũng được xem như “thuế chìm”, loại thuế này dễ áp đặt lên người dân hơn thuế trực tiếp.

Mặt khác, nguồn cung tiền của Bitcoin không chỉ cố định, mà còn hoàn toàn minh bạch đối với tất cả mọi người. Ngay cả nguồn cung vàng cũng không thể được ước tính chính xác như Bitcoin. Trong khi đó, 21 triệu BTC sẽ mãi mãi tồn tại với vai trò là một thuộc tính quan trọng trong giao thức của Bitcoin, giúp hình thành tính khan hiếm của loại tiền này.

Nói cách khác, hàng triệu người trên khắp thế giới hiện đang sử dụng Bitcoin đều biết nguồn cung của nó bị giới hạn, dẫn đến việc xác định mức giá hàng hóa và dịch vụ chính xác hơn. Một điều quan trọng khác là những người sử dụng Bitcoin đang lưu trữ tài sản và chuyển tiền của mình một cách tự nguyện.

Bicoin là một ý tưởng mang tính cách mạng

Với sự ra đời của các loại tiền mã hóa, lần đầu tiên trong lịch sử, con người đã có quyền lựa chọn tiền tệ cho mình. Điều này chẳng khác nào một cuộc cách mạng vì trong suốt chiều dài lịch sử, chúng ta luôn có các cơ quan trung ương, chẳng hạn như chính phủ, giáo hội hoặc một nhóm các ngân hàng cùng duy trì thế độc quyền về tiền tệ bằng các quy định, và cuối cùng là bằng vũ lực.

Ngược lại, tiền pháp định mới không có cơ chế phòng chống lạm phát. Trên thực tế, nguồn cung tiền pháp định được thiết kế đặc biệt để có thể “phình ra” đến vô hạn vì mức độ gia tăng nguồn cung bị kiểm soát bởi việc tự thiết lập lãi suất của một số ngân hàng được ủy quyền mà chưa thông qua bầu cử từ người dân.

Càng nhiều người nhận ra rằng họ có thể thoát khỏi hệ thống tiền tệ cũ bằng cách mua Bitcoin thì vấn đề sẽ càng trở nên rõ ràng hơn. Tin tốt là hiện nay mọi người có thể lựa chọn giữa việc tin tưởng các ngân hàng và một hệ thống tiền tệ phi tập trung mà không có ai kiểm soát.

Nguồn: bitcoinist.com
Bài dịch độc quyền của CIC