Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả, không phải là quan điểm của CIC. Nội dung được biên dịch bởi CIC.

(Do bài viết dài, CIC đã chia thành 02 phần. Các bạn nhớ đón đọc phần tiếp theo của bài viết tại đây)

Dự đoán chuyện tương lai chưa bao giờ dễ dàng. Chúng ta rất dễ dự đoán sai và cũng khó để đưa ra tiên đoán chính xác. Nhưng trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau làm “thánh phán” nhé!

Tại sao chúng ta rất khó dự đoán chính xác về tương lai?

Vì sắp đến ngày kỷ niệm 10 năm ra mắt bản cáo bạch của Bitcoin, bài viết này sẽ cố gắng tập trung vào khoảng thời gian 20 năm sau để hình dung sự phát triển của Bitcoin, công nghệ Blockchain, các đồng Altcoin và hệ thống phi tập trung.

Bài viết này cũng sẽ tập trung đào sâu và phân tích nhiều vấn đề, thay vì chỉ đưa tin đơn thuần là “Bitcoin sẽ quay về con số không” hoặc “Bitcoin sẽ trở thành một loại tiền tệ dự trữ có giá trị 1 triệu đô.” Những bài viết như thế này chẳng mang đến nhiều thông tin bổ ích và ai cũng có thể “phán” những câu tương tự. Thay vào đó, chúng ta sẽ cùng nhìn vào quá trình biến đổi của công nghệ này và xã hội sẽ biến đổi theo nó ra sao.

Có những xu thế và công nghệ đã được con người dự đoán khá chính xác, nhưng thành thật mà nói là không ai có thể đoán đúng 100%. Arthur Charles Clarke là một trong những tác giả khoa học viễn tưởng vĩ đại nhất, đã dự đoán được sự xuất hiện của các vệ tinh, công nghệ GPS (định vị toàn cầu), công nghệ điện toán đám mây, Internet và viễn thông, nhưng chính ông cũng phải thừa nhận rằng mình đã đánh giá quá cao tầm quan trọng của những quả tên lửa mà không nhìn ra sức ảnh hưởng của chiếc máy tính xách tay nguyên mẫu của một công ty đã tặng để giúp ông viết quyển sách tiếp theo.

Bức Magnum Chaos được giới thiệu bởi Lorenzo Lotto tại nhà thờ Santa Maria Maggiore ở Bergamo (nước Ý).

Thuyết hỗn mang (chaos theory) nói rằng dự đoán tương lai là một việc bất khả thi. Nhưng điều này chưa chắc đúng hoàn toàn.

Chúng ta có thể không bao giờ được chứng kiến hiện tượng thiên nga đen (black swan: là một hiện tượng có xác suất xảy ra cực nhỏ nhưng tác động cực lớn, và khi đã xảy ra rồi thì người ta luôn tìm được lời giải thích hợp lý tại sao nó lại xảy ra trong khi chẳng ai ngờ tới) hoặc một công nghệ nào đó chưa từng được biết đến từ trước đến nay (ví dụ như cố gắng giải thích cơ chế hoạt động của máy vi tính và Internet cho một người nông dân ở thế kỷ 18) nhưng chúng ta có thể thực hiện một bản phân tích Monte Carlo (phương pháp giải thuật toán tiên tiến nhằm tìm ra cách giải chính xác nhất) cho tương lai và nhận ra các đường lối phát triển nằm ngoài sức tưởng tượng.

Rất ít người có thể dự đoán đúng.

Trên thực tế, hầu hết mọi người đều có những nhận định sai lầm đến mức buồn cười về tương lai, vì thế, trước khi bàn luận về những dự đoán thì chúng ta nên hiểu rõ tại sao người ta sai, từ đó ta có thể tránh những lỗi sai tương tự.

“Cái thứ Internet kia sẽ không bao giờ thành công”

Lý do thứ nhất khiến mọi người dự đoán sai về tương lai là vì họ chỉ dành khoảng năm phút tìm hiểu trước khi hình thành quan điểm cá nhân về một sự việc nào đó.

Đây không phải là tư duy.

Não bộ của Homer Simpson

(Homer Jay Simpson là nhân vật chính của loạt phim hoạt hình The Simpsons và là người bố trong gia đình Simpson. Ông bố này thường có những suy nghĩ rất ngớ ngẩn và trẻ con.)

Đó chính là phần não bò sát nguyên thủy đang thực hiện các hoạt động trí óc được lập trình sẵn và hoàn toàn không thể hiểu được bất cứ điều gì mới mẻ và lạ lẫm. Và phần não này chỉ hoạt động hiệu quả khi con người cần tấn công, phòng thủ, tìm kiếm lương thực, nơi ở cũng như tìm cách giải trí. Về cơ bản, đây là một cỗ máy sinh tồn. Nhưng thật không may, nhiều người đang sống phần lớn cuộc đời của mình chỉ ở mức này, họ không hề có chính kiến trước các xu hướng và công nghệ mới.

Lý do thứ hai khiến mọi người nhận định sai lầm về tương lai chính là nó trái ngược với tất cả những hiểu biết của họ về thế giới này. Hãy nhớ lại hãng phim Kodak, hãng này đã từ chối việc nhìn nhận sức mạnh của công nghệ kỹ thuật số vì suốt một trăm năm qua họ dã gầy dựng nên một đế chế phim chụp và ảnh giấy khổng lồ. Họ đã có trong tay mọi lợi thế và rồi gạt phăng tất cả. Họ đã ngộ nhận những thành công trong quá khứ là giải pháp cho tương lai và phải trả giá đắt qua việc tuyên bố phá sản vào đầu năm 2012. Để “nhìn thấy” tương lai, bạn phải có khả năng bước ra khỏi chính bản thân mình, quên đi những thành công trong quá khứ và phóng tầm mắt xa hơn những hiểu biết hiện tại của mình.

Lý do thứ ba khiến mọi người không nắm bắt được tương lai là vì nó thách thức quyền lực của họ. Đó là lý do tại sao Giám đốc điều hành ngân hàng JPMorgan Chase, ông Jamie Dimon, lại xem Bitcoin và tiền mã hóa là một “trò lừa đảo” hoặc “gian lận”.

Họ thực sự không thể nhìn nhận rõ ràng bởi vì họ là những người hưởng lợi chính từ hệ thống tài chính hiện hành. Hay nói cách khác, họ không muốn nhìn nhận. Chính vì vậy, họ đã bước vào một kiểu chiến tranh thông tin, mặc dù nó chỉ xảy ra trong vô thức. Nó chỉ đơn giản là các cơ chế phòng vệ. Sự xuất hiện nhiều hình thức mới để vận hành thế giới đồng nghĩa với việc vị thế của họ đang bị đe dọa và họ hoảng sợ vì điều này.

Việc hỏi những người này về Bitcoin cũng giống như hỏi một tài xế taxi truyền thống nghĩ gì về dịch vụ Uber hay hỏi một nhà sản xuất xe ngựa nghĩ gì về những chiếc xe hơi ngày nay vậy. Quan điểm của họ chẳng có tí giá trị nào.

Lý do thứ tư khiến mọi người thường dự đoán sai bét chính là sự nhầm lần giữa quan điểm cá nhân với hiện thực. Quan điểm là những gì bạn nghĩ về thế giới này, còn hiện thực là những sự kiện đang diễn ra trước mắt, và cả hai thường không đồng nhất với nhau. Một bên là tấm bản đồ bằng giấy và một bên là vùng lãnh thổ thực sự. Đừng nhầm lẫn giữa hai khái niệm này.

Hãy xem qua bài báo tai tiếng của Clifford Stoll trên tờ Newsweek vào năm 1995 về việc Internet là một sự thất bại hoàn toàn và hiện đang trên bờ vực sụp đổ. Stoll viết rằng:

“Những kẻ nhìn xa trông rộng cho rằng thế giới tương lai sẽ có những người nhân viên làm việc từ xa, thư viện có khả năng tương tác với con người và các lớp học đa phương tiện. Họ nói về những cuộc họp qua mạng và các cộng đồng ảo. Hoạt động thương mại và kinh doanh sẽ chuyển từ văn phòng làm việc và các khu mua sắm lên mạng lưới Internet và các modem. Và sự tự do của mạng lưới kỹ thuật số sẽ làm cho chính phủ trở nên dân chủ hơn. Thật vớ vẩn.”

Clifford Stoll

Clifford Stoll: Tôi không thấy gì ngoài những bóng đen tư tưởng của mình trong hang đá của Plato (Truyện ngụ ngôn về Hang đá của Plato).

Có thể khi đọc những dòng trên bạn sẽ cảm thấy khá buồn cười vì có người còn ngớ ngẩn hơn bạn. Quả là một kẻ ngốc! Ai lại không nhận ra Internet đang ngày một phát triển cơ chứ?

Trả lời: lúc đó hiếm ai nghĩ được như vậy.

Thật ra điều đáng tranh luận về câu trích dẫn trên không phải là sự thiếu chính xác của nó, mà là nó đã chính xác ở rất nhiều khía cạnh.

Vâng, bạn không đọc nhầm đâu.

Hãy đọc lại bài báo và bạn sẽ nhận thấy nhiều dự đoán của ông Stoll đã trở thành hiện thực một cách đáng kinh ngạc.

Nếu bạn quay ngược thời gian và bỏ qua phần quan điểm cá nhân của Stoll, thì phần còn lại chính là một bức tranh cực kỳ rõ nét về công nghệ Internet trong hai thập kỷ sau đó. Ông đã viết rằng: “Giám đốc của MIT Media Lab, ông Nicholas Negroponte dự đoán trong tương lai con người sẽ mua sách và báo trực tiếp từ Internet.” Tôi đã bỏ bớt phần châm biếm “Ừm, chắc là vậy thật” của ông ta trong câu này.

Các bạn thấy đấy, Stoll đã nhìn ra được tương lai, ông ta chỉ từ chối chấp nhận nó. Nếu ông thoát khỏi định kiến của mình và chỉ quan sát, thay vì cố giải thích và chọn lọc những gì mình nhìn thấy, thì bài báo của ông có thể trở thành một trong những bài viết có tư duy tiến bộ và chính xác nhất trong lịch sử. Và điều này đưa chúng ta tới lý do kế tiếp.

Lý do thứ năm khiến mọi người nhìn nhận sai về tương lai chính là sự thiếu kiên nhẫn.

Hãy đọc qua lời mở đầu trong bài báo của Stoll: “Sau khi “online” suốt 2 thập kỷ thì tôi vẫn cảm thấy khó hiểu (trước tiềm năng của nó).” Stoll đã sống cùng với Internet suốt 20 năm nhưng nó vẫn chưa có “hình hài” rõ ràng. Chúng ta rất dễ nghĩ rằng việc gì đó sẽ không thành công sau từng ấy thời gian. Chờ đợi là công việc khó khăn nhất. Chúng ta cần kiên nhẫn để mọi thứ được phát triển một cách tự nhiên.

Kiên nhẫn, kiên nhẫn và kiên nhẫn.

Sự sáng tạo đòi hỏi phải có những bước lùi, sự thất bại cùng với ý chí bền bỉ phi thường. Một khi bạn cho các ý tưởng của mình va chạm với thực tế, mọi thứ thường có khuynh hướng sụp đổ. Chẳng có vị tướng tài ba nào giữ nguyên một chiến thuật khi đánh trận. “Hiện thực” chính là một viên đá mài, hoặc làm hỏng các ý tưởng của bạn, hoặc làm cho chúng trở nên “sắc bén” hơn. Mọi thứ đều cần thời gian.

Một ví dụ kinh điển về quá trình sáng tạo và thời gian mà chúng ta cần bỏ ra đến từ George de Mestral – nhà phát minh ra dây Velcro (khóa dán).

Ý tưởng đến với ông vào năm 1941, sau khi ông dắt chó đi dạo trong rừng về và thấy những bụi gai móc vào quần áo mình. Khái niệm này đã không hoàn toàn “bén rễ” vào tâm trí ông cho tới 7 năm sau. Ông bắt đầu nghiên cứu về những cái móc bé xíu vào năm 1948 và phải mất hơn 10 năm để cho ra đời sản phẩm đầu tiên và tiến hành sản xuất hàng loạt. Sau đó, ông mở công ty vào cuối những năm 1950 với kỳ vọng rằng sản phẩm này sẽ được rất nhiều người đón nhận.

Nhưng điều đó đã không xảy ra.

Phải mất thêm 5 năm nữa trước khi chương trình không gian của Chính phủ Mỹ được phát triển vào năm 1960 nhìn thấy dây Velcro như là một giải pháp giúp phi hành gia trang bị hoặc cởi bỏ những bộ đồ không gian cồng kềnh và nặng nề. Và phần còn lại của thế giới chỉ quan tâm đến khả năng đáp ứng nhu cầu của một sản phẩm chứ không mảy may để mắt đến ý tưởng hay hệ tư tưởng đằng sau nó. Không lâu sau, ngành sản xuất vật dụng cho bộ môn trượt tuyết thấy rằng dây Velcro có thể được sử dụng cho các đôi giày. Tóm lại, từ những ý tưởng ban đầu cho đến khi hoạt động kinh doanh có lợi nhuận là bao nhiêu năm? Khoảng 25 năm, các bạn ạ.

Cuối cùng, chúng ta có thể học thêm một bài học nữa từ Stoll trước khi đi vào phần dự đoán tương lai của crypto.

Sai lầm lớn nhất của ông chính là lý do thứ sáu và cũng là cuối cùng khiến người ta không nhìn thấy được tương lai. Stoll đã dùng những phát minh đương thời, tâng bốc chúng lên và xem đó là những giải pháp cho các vấn đề trong tương lai. Hoàn toàn sai lầm! Các phát minh ở thời điểm hiện tại dùng để giải quyết những vấn đề hiện tại. Và các vấn đề ở tương lai sẽ cần đến những giải pháp hoàn toàn mới.

Trong bài báo, Stoll đề cập đến các quyển sách được lưu trên đĩa CD sẽ không bao giờ thay thế được những quyển sách giấy thông thường. Ông ấy đã đúng rằng việc đọc sách trên các đĩa CD bằng màn hình CRT là một trải nghiệm đầy khổ sở vì nó có thể khiến bạn bị tổn thương võng mạc. Nhưng nắm bắt được vấn đề này sẽ giúp chúng ta hiểu được tầm quan trọng của các giải pháp trong tương lai.

Gần như không thể biết được những giải pháp này sẽ tồn tại ở hình thái nào, nhưng chúng ta có thể tìm ra những đặc tính của giải pháp đó, để khi nó xuất hiện thì mình sẽ nhận ra ngay.

Hãy xem chúng ta có thể “tư duy” để nắm bắt các dấu hiệu như thế nào:

Đĩa CD thì khá rườm rà và bất tiện. Màn hình máy tính thời đó thì khá mờ và khó đọc. Và điều này ảnh hưởng đến mắt của chúng ta. Kích cỡ máy tính thời đó còn khá cồng kềnh và không thể linh động trong việc di chuyển. Thậm chí các máy tính xách tay cũng không khác gì những cục gạch nóng đến mức có thể làm bỏng đùi của bạn, và chắc chắn rằng không ai muốn đọc sách trên một thiết bị như vậy.

Nhưng ông ta cũng quên mất những điểm thiếu sót ở sách giấy.

Sách giấy cũng rất nặng nề. Chúng còn được làm từ việc khai thác gỗ, chặt bỏ cây xanh! Và sách rất dễ bị thất lạc hoặc hư hại bởi các yếu tố bên ngoài. Bạn có thể mang nhiều quyển sách bên mình nhưng chỉ đến một mức độ nhất định mà thôi.

Từ đây chúng ta có thể thấy được một giải pháp hoàn hảo sẽ đáp ứng được những điều kiện sau:

  • Cực kì linh hoạt và nhẹ ký.
  • Có một màn hình hiển thị rõ ràng.
  • Hoàn toàn ẩn bộ nhớ lưu trữ dữ liệu đối với người dùng.
  • Dễ dàng sử dụng như một quyển sách giấy thông thường. Chỉ cần mở ra và đọc.
  • Bảo vệ dữ liệu phòng trường hợp bị đánh mất hoặc thiết bị hư hại, chúng ta có thể dễ dàng khôi phục dữ liệu mà không cần phải mua một quyển sách khác.
  • Cho phép bạn mang theo rất nhiều quyển sách cùng một lúc.

Chiếc máy đọc sách Kindle đã cải thiện trải nghiệm đọc sách, thậm chí có thêm tính năng chống thấm nước – điểm vượt trội so với sách truyền thống. Các giải pháp mới phải sở hữu những tính năng vốn có và bổ sung những tính năng độc đáo và cải tiến thì mới có khả năng thành công.

Tất nhiên, chúng ta đều biết giải pháp ở đây là Kindle và iPad. Cả 2 đều cực kỳ dễ sử dụng, có thể ẩn bộ nhớ lưu trữ dữ liệu khỏi người dùng, bảo vệ dữ liệu bằng cơ chế sao lưu (back-up) và ít tác động xấu đến mắt người dùng. Các giải pháp hữu ích ra đời từ việc chỉ ra điểm thiếu sót, đặt đúng câu hỏi về cách khắc phục thiếu sót đó và xác định rõ ràng những đặc tính nào mà người dùng đang cần để mang lại trải nghiệm tốt hơn.

Từ những điều trên, chúng ta rút ra được 3 nguyên tắc để dự đoán tương lai:

  1. Kiên nhẫn.
  2. Quan sát, không suy diễn.
  3. Không gán ghép những giải pháp hôm nay vào những vấn đề của ngày mai.

Bây giờ, chúng ta hãy lấy quả cầu tiên tri ra và dự đoán số phận của Bitcoin cùng thị trường crypto nhé.

Sự phát triển của Bitcoin, thị trường crypto và mạng lưới phi tập trung

Chúng ta sẽ bắt đầu với một vài dự đoán đơn giản rồi chuyển sang phức tạp và có chiều sâu hơn, cũng như các dự đoán có thể gây tranh cãi quyết liệt. Tôi cũng sẽ nêu rõ mức độ niềm tin của mình đối với khả năng trở thành hiện thực của từng kịch bản.

1) Bong bóng nổ tung

Khả năng trở thành hiện thực: Rất cao

Tất cả mọi người, cả trong và ngoài lĩnh vực tiền mã hóa, đều xem crypto là những bong bóng rồi sẽ nổ tung và khiến giá rớt thảm hại.

Họ nói đúng đấy. Nhưng, vậy thì đã sao nào?

Câu chuyện sẽ không dừng lại tại đây. Đây chỉ là khởi đầu mà thôi.

Bây giờ, tâm lý chung của thị trường đang cực kỳ phấn khởi. Công nghệ này có quá nhiều tiềm năng. Chúng ta đã có thể “đánh hơi” được một tương lai phi tập trung. Điều này sẽ sớm xảy ra thôi! Nó có thể xuất hiện vào bất cứ lúc nào.

Dĩ nhiên, mọi thứ chắc chắn không “đơn giản” như vậy. Bong bóng sẽ vỡ. Vitalik Buterin đã nói đúng, 90% các loại token hiện nay sẽ biến mất. Nhưng sau vụ nổ này, các ý tưởng thực sự có thể trở thành giải pháp sẽ xuất hiện.

Tám năm để thử nghiệm thị trường tiền mã hóa đã trôi qua, tất cả mọi người đều đang xây dựng tương lai, nhưng chúng ta chưa đạt được nhiều thành công ngoài các giao dịch mang tính đầu cơ và một vài hợp đồng thông minh. Các ứng dụng còn khá phức tạp và khó sử dụng trong thực tế. Quả là căng thẳng mỗi khi ấn nút “Gửi” và 5.000 đô bay vèo từ ví của bạn sang ví của một ai đó trên mạng. Thế nên tốt nhất là hãy kiểm tra địa chỉ ví thật cẩn thận để tiền của bạn không biến mất vào hư không.

Bong bóng Internet vỡ, rất nhiều công ty lớn ngày nay đã bị sụt giảm đến 85% giá trị cổ phiếu. Tuy nhiên, họ đã sống sót và một tương lai còn tươi sáng hơn đã chào đón họ sau đó. Amazon và Google đã làm chủ thế giới.

Và điều tương tự sẽ xảy ra với tiền mã hóa.

10% trong tổng số các dự án ngày nay vượt qua được giai đoạn “đẫm máu” này sẽ trở thành những Amazon, Google và Facebook của ngày mai, và thậm chí là JP Morgan và Goldman Sachs, đó là chưa kể đến khả năng trở thành các chính phủ của tương lai, chẳng hạn như nền dân chủ điện tử trực tiếp hoặc nền dân chủ ủy nhiệm(Liquid Democracy – một hình thức dân chủ lai giữa Dân chủ trực tiếp (Direct Democracy) và Dân chủ đại diện (Representative Democracy))

Đổi mới là một công việc khó khăn. Về cơ bản, bạn đang cố gắng tạo ra một thứ chưa hề tồn tại!

Bạn không hề có các chỉ dẫn, các khuôn mẫu, cũng như không có các mô hình kinh doanh nào để học theo. Bạn không có thứ gì trong tay, bạn phải tự lực cánh sinh. Chỉ có bản thân mình cùng với trí tưởng tượng của mình mà thôi. Với những rủi ro như vậy thì dĩ nhiên 90% các dự án sẽ thất bại!

Nhưng điều đó không quan trọng.

Crypto, Blockchain và hệ thống kế toán tam phân (triple entry accounting) có lẽ là những phát minh quan trọng nhất trong suốt 500 năm qua, cho nên nó sẽ không dễ dàng bị khuất phục trước sóng gió. Vụ vỡ bong bóng chỉ là một bước đi trong suốt quá trình phát triển. Ba năm sau đó, công nghệ sẽ thực sự trưởng thành và “sải cánh bay xa”.

2) Tiền mã hóa của chính phủ sẽ hưng thịnh

Khả năng trở thành hiện thực: Rất cao

Cộng đồng sẽ không thích điều này nhưng sự xuất hiện của tiền mã hóa do chính phủ phát hành đã quá rõ ràng, không còn gì bàn cãi.

Rất nhiều chính phủ sẽ không ngồi yên nhìn quyền kiểm soát nguồn cung tiền của mình bị tước đoạt mà không có một động thái quyết liệt nào. Bất cứ ai đang làm việc trong lĩnh vực này, ngay bây giờ nên lường trước các khả năng bị tấn công ở cấp độ giao thức vào các đồng crypto phi tập trung và thiết kế những phương pháp phòng thủ để chống lại.

Các chính phủ sẽ thất thế trong dài hạn, khoảng 30 hoặc 100 năm tới (có thể nhanh hơn tùy thuộc vào số lượng các cuộc chiến tranh hoặc khủng hoảng tài chính xảy ra). Đó là khi chúng ta sống sót qua cuộc chiến, đừng chủ quan và ngủ quên trên chiến thắng.

Tuy nhiên, trong 10 hoặc 20 năm tới, có lẽ các đồng tiền mã hóa cực kỳ hùng mạnh do chính phủ phát hành sẽ chi phối dòng tiền của nhiều người, hoặc đa số mọi người trên toàn thế giới.

Những người ủng hộ crypto sẽ thét lên: “Nhưng sẽ không có ai chấp nhận tiền mã hóa của chính phủ đâu!”

Dĩ nhiên, rồi họ sẽ phải chấp nhận.

Một người dân bình thường không đủ hiểu biết để phân biệt điều gì là quan trọng đối với mình, họ hoàn toàn không thể nhận thấy được quyền riêng tư, tính bảo mật và sự an toàn cần thiết đến thế nào cho đến khi những quyền lợi ấy bị tước đoạt qua các tình huống khắc nghiệt như chiến tranh. Khi binh sĩ chiếm đóng ngôi nhà của họ và lấy đi mọi thứ họ sở hữu thì đột nhiên nhu cầu về quyền riêng tư sẽ trở nên vô cùng rõ rệt.

Bạn có còn nhớ buổi phỏng vấn Snowden về sự giám sát của chính phủ trên chương trình của John Oliver chứ?

Hãy quan sát nét mặt của Snowden khi anh nhận ra những người bình thường đang đi lại ngoài kia không hề biết gì về quyền riêng tư hay ít ra là quan tâm đến vấn đề này. Họ chỉ quan tâm khi phát hiện ra chính phủ lưu trữ bức ảnh “lộ hàng” của họ trong hồ sơ. Nghiêm túc đấy!

Mọi người sẽ chấp nhận tiền mã hóa của chính phủ ngay lập tức như một con cừu non ngoan ngoãn mà không cần phải đắn đo suy nghĩ. Thậm chí, họ sẽ nghĩ rằng đây là điều đúng đắn phải làm và họ sẽ tự nguyện sống chết vì nó nếu được yêu cầu làm như vậy. Bạn hãy chờ mà xem!

Dĩ nhiên, theo nhiều khía cạnh, việc chính phủ phát hành tiền mã hóa quả là vô lý, như Naval Ravikant đã chỉ ra trong một loạt bài đăng về Blockchain trên Twitter:

“Điều này hoàn toàn vô lý vì mục đích vốn có của Blockchain chính là phân phối quyền lực xuyên suốt một hệ thống. Bằng cách không cho phép một nhóm cá nhân kiểm soát hoặc thay đổi các quy định một cách tùy tiện, các đồng tiền mã hóa và ứng dụng phi tập trung sẽ hình thành một hệ thống kiểm soát và cân bằng (check and balance) thật mạnh mẽ nhằm ngăn chặn các tác nhân xấu làm ảnh hưởng đến hệ thống.”

Khi 5 ngân hàng khác nhau cùng sở hữu 1 Blockchain thì đây không còn gọi là Blockchain nữa, mà chỉ là cơ sở dữ liệu (database). Chỉ khi các ngân hàng, nhà lập pháp, cổ đông và khách hàng của các ngân hàng đó nắm giữ chìa khóa để truy cập vào Blockchain cùng một lúc và có tiếng nói như nhau thì đó mới là một Blockchain đúng nghĩa.

Khả năng kiểm soát và cân bằng quyền lực trên hệ thống chính là điểm mấu chốt!

Tiền mã hóa của chính phủ sẽ đại diện cho sự thất bại “toàn tập” của ý tưởng đó.

Nhưng họ chẳng quan tâm tới điều này đâu. Dù sao đi nữa thì họ (chính phủ) cũng sẽ tiến hành mà thôi.

Trên thực tế, thay vì phân phối quyền lực thì các chính phủ sẽ càng có cơ hội gia tăng quyền lực, bằng cách tự cho phép mình theo dõi việc chi tiêu của mỗi công dân mà không chịu bất kỳ sự trừng phạt nào cả, tự động thu thuế từ tiền lương cũng như từ hoạt động buôn bán, cung cấp dịch vụ. Đó là lý do tại sao các chính phủ độc tài đang đua nhau xây dựng hệ thống tiền mã hóa chính thức của mình. Họ khao khát làm ra một đồng tiền panopticon càng sớm càng tốt. (Panopticon là một kiểu nhà tù được thiết kế sao cho các tù nhân không thể nhìn thấy người canh gác, vì thế ngay cả khi không có người canh gác trong tháp, tù nhân vẫn sống trong cảm giác bị theo dõi.)

Chính phủ chắc chắn sẽ ban hành luật cấm lưu thông tiền giấy dưới vỏ bọc của một trong các lý do sau:

  • Để ngăn chặn việc rửa tiền
  • Để ngăn chặn phần tử khủng bố
  • Và để ngăn chặn các hình thức phạm tội

Dĩ nhiên việc chính phủ nắm thông tin bạn chi tiêu một nửa số tiền lương của mình để mua sắm trên Amazon, nhu yếu phẩm và thuê nhà chẳng liên quan gì đến những lý do kể trên, nhưng mà điều buồn cười là nếu như chính phủ đề cập đến một hoặc toàn bộ những lý do kể trên thì họ sẽ dễ dàng khiến cho một nửa dân số làm theo những gì họ muốn, thậm chí là những người dân này sẽ tin tưởng tuyệt đối vào điều đó.

Bạn còn nhớ cuộc nói chuyện giữa nhà tâm lý học người Mỹ Gustave Gilbert và Herman Goring tại phiên tòa xét xử những tên tội phạm chiến tranh của Đức Quốc xã tại Tòa án Nürnberg không? Goring nói với Gilbert rằng hầu hết mọi người sẽ làm theo những chỉ thị của người lãnh đạo mà không hề thắc mắc, bất kể chế độ dân chủ hay chế độ độc tài phát xít.

Và Gilbert đáp lại một cách ngây thơ rằng “Có sự khác biệt chứ. Trong chế độ dân chủ, mọi người có tiếng nói của mình thông qua hình thức bỏ phiếu đại diện và ở Hoa Kỳ chỉ có Quốc hội mới có thể tuyên bố chiến tranh.”

Goring chỉ cười và nói: “Ồ, điều đó đúng là tốt thật đấy, nhưng có tiếng nói hay không thì người dân luôn có khả năng bị dẫn dắt một cách mù quáng bởi nhưng người lãnh đạo. Dễ mà. Tất cả những gì bạn cần làm là nói rằng họ (những người dân) đang bị tấn công, lên án những người theo chủ nghĩa hòa bình là không có lòng ái quốc và khiến cho đất nước rơi vào tình trạng nguy hiểm. Điều này đã thành công ở mọi quốc gia.”

Tiền mã hóa của chính phủ sẽ là một viên thuốc đắng rất khó nuốt trôi đối với những người thực sự tin tưởng vào crypto trong cộng đồng, nhưng tốt hơn hết là họ nên dần làm quen với điều đó.

Một dự đoán có khả năng xảy ra cao hơn nữa là một hệ thống lai giữa crypto phi tập trung và tập trung, được xây dựng ngay lúc này để tránh bị nuốt chửng trong cơn sóng thần đang ập tới. Tốt hơn hết là hãy đón nhận việc các hệ thống tài chính và chính phủ truyền thống xây dựng Blockchain và sau đó thay đổi nó từ bên trong, thay vì phủ nhận nó rồi hình thành sự thù địch đối với công nghệ mới này.

3) Tiền mã hóa phi tập trung sẽ tồn tại song song với hệ thống vận hành nền kinh tế toàn cầu

Khả năng trở thành hiện thực: Cao

Chỉ vì các đồng crypto tập trung sẽ chiếm lĩnh thị trường không có nghĩa là crypto phi tập trung sẽ biến mất. Nhiều chính phủ sẽ cố gắng loại trừ các loại tiền mã hóa phi tập trung, nhưng rồi họ cũng sẽ thất bại.

Lý do rất đơn giản.

Chính các yếu tố khiến cho việc đồng thuận trên một Blockchain trở nên khó khăn cũng sẽ khiến cho các chính phủ trên toàn thế giới khó mà đi đến một thỏa thuận chung. Họ sẽ không thể thực hiện được điều đó. Một vài chính phủ sẽ yêu thích hệ thống phi tập trung và một số khác thì lại ghét bỏ nó.

Dù cho có một số quốc gia đang công khai chống lại hệ thống phi tập trung, thì nhiều nước khác cũng sẽ công khai chấp nhận nó, đặc biệt là những quốc gia chịu ảnh hưởng nhiều nhất bởi sự chi phối của Liên minh châu Âu và đồng đô-la Mỹ trong suốt một thế kỷ vừa qua.

Các nước Mỹ La-tinh, các nước theo chủ nghĩa tự do và toàn cầu hóa như Singapore, ngân hàng lâu đời của thế giới như Thụy Sĩ và nhiều nước ở châu Á cũng như châu Phi đang mở rộng vòng tay chào đón hệ thống crypto phi tập trung với mong muốn có thể tích hợp vào đế chế hiện tại của mình.

Nếu tất cả các quốc gia không đạt được sự đồng thuận trong việc xóa bỏ hệ thống phi tập trung thì nó sẽ không bao giờ biến mất, ngay cả khi khi hệ thống tập trung trở nên vượt trội hơn.

Nhưng để giữ được vị thế của mình thì hệ thống phi tập trung cần nhanh chóng hành động. Các hệ thống này cần một ứng dụng sát thủ (killer app). Hiện tại, các hệ thống phi tập trung rất dễ bị tấn công. Nếu muốn trụ vững thì hệ thống phi tập trung cần một ứng dụng sát thủ để có thể được lan truyền một cách mạnh mẽ trên toàn cầu. Ứng dụng này phải là một thứ gì đó rất thiết thực mà mọi người không thể sống thiếu nó. Điều này sẽ thu hút các tổ chức quyền lực tham gia vào hệ thống và sau đó họ sẽ sử dụng sức ảnh hưởng của mình để chống lại các đợt tấn công từ thế lực bên ngoài. Nếu bạn đang tham gia vào việc phát triển một nền tảng nào đó, hãy nhớ rằng đây là một cuộc đua với thời gian trước khi các crypto tập trung “ăn sâu, bám rễ” trong xã hội.

4) Ứng dụng sát thủ cho crypto không phải là một trình duyệt

Khả năng trở thành hiện thực: Cao

Đây là một ví dụ điển hình về việc ghép các phát minh cũ vào một hệ thống mới. Trình duyệt Brave rất tuyệt vời khi được kết hợp với BAT (Basic Attention Token – tên một loại tiền mã hóa) và/hoặc một hệ thống thanh toán có thể tự động chuyển đổi các loại tiền mã hóa mà không cần thông qua sàn giao dịch. Nhưng đây không phải là một giao diện hoàn chỉnh cho Blockchain, mà chỉ là một bước trung gian đầy tiềm năng mà thôi.

Vậy thì một ứng dụng sát thủ sẽ có đặc tính gì?

  • Phổ biến
  • Dễ sử dụng
  • Một nền tảng cho tất cả mọi thứ, từ chuyển tiền cho đến nhận vé, đến cả bảo đảm sự riêng tư và thông tin.
  • Mã nguồn mở

Ứng dụng này cũng là một thứ gì đó hoàn toàn mới và nguyên bản, có thể mở rộng và phát triển thêm những đặc tính tốt nhất của công nghệ Blockchain, đồng thời giảm thiểu những điểm yếu lớn nhất của hệ thống này.

Đó có thể là một trợ lý AI phi tập trung hoặc một hệ thống sàng lọc giúp con người có khả năng tập trung theo ý muốn. Khả năng là vô hạn, vì vậy chúng ta hãy bắt đầu hành động!

5) Blockchain chỉ là khởi đầu của cơ chế đồng thuận phi tập trung

Khả năng trở thành hiện thực: Rất cao

Hệ thống Blockchain chỉ là những thành tựu đầu tiên trong việc triển khai cơ chế đồng thuận phi tập trung. Cộng đồng đã phát minh ra những hệ thống mới như Tangle của IOTA và HashGraph (các phương pháp mới để đạt được sự đồng thuận phi tập trung).

Nếu trong dài hạn các dự án trên thất bại thì cũng không quan trọng, vì các dự án khác sẽ phát triển một phương thức mới. Đó là điều chắc chắn.

Trong 20 năm tới, tôi dự đoán rằng sẽ có hàng tá, hay thậm chí là hàng trăm giao thức đồng thuận phân tán được thử nghiệm, với một tốc độ xử lý giao dịch mà Visa không thể nào sánh kịp, được tăng cường bởi hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI).

Cũng có khả năng những hệ thống trên sẽ không được thiết kế bởi con người. Thay vào đó, AI sẽ ngày càng nảy sinh nhiều ý tưởng và phát triển những hệ thống mà ngay cả con người cũng không thể nghĩ ra, nếu có thì cũng sẽ mất đến hàng trăm năm. Các AI sẽ lấy cảm hứng từ tự nhiên, từ hệ thống liên lạc phức tạp của các loài côn trùng, cấu trúc bộ rễ của thực vật, hoặc các cấu trúc sinh hóa như phân tử protein chẳng hạn.

Một hoặc hai trong số các hệ thống này sẽ thống trị tất cả các đồng coin và trở thành siêu hệ thống (meta-system) chi phối tất cả, kết hợp tất cả các hình thức coin khác nhau và vận hành toàn bộ mạng lưới như một phân dạng  (fractal) khổng lồ cho phép vô số các hệ thống con phát triển bên trong nó.

Đọc tiếp phần 2

Nguồn: hackernoon.com
Bài dịch độc quyền của CIC